Featured Post

Say Pangasinensen ngalngalin nanmaliw ya pangolo na bansa: Si Carlos Peña Romulo (1898-1985)

Nipaakar ed sayan talintao. Say inpansamba nen Carlos P. Romulo ed arap nen Pangolon Manuel Roxas nen 1946. Walad kawanan si Speaker of th...

Showing posts with label Diksiyonaryon Pangasinan. Show all posts
Showing posts with label Diksiyonaryon Pangasinan. Show all posts

Oct 20, 2007

Diad Dayat na Salitan Pangasinan

Say identidad na too et nanengneng ed karalem na bokabularyo ed sarili ton dila.

Say dilak ya Pangasinan anggano sasalitaen ko ed abung ed apalabas lan duaran dekada et alig toy sakey ya mana-aral ya onlangoy. Siak may toon wadman nid baybay ya dayat. Agkoni sarag so onlangoy paarawid baybay ta nayarin naanor ak. Sikaton sayan panlangoy kod dayat na salitan Pangasinan, kaibak saray maestrok ya abayag lan onlalangoy ed sayan dayat. Sikara Padre Lorenzo Fernandez Cosgaya, Padre Pedro Vilanova tan si Richard A. Benton.

Diad sayan metapora, malinew ya aga magano so pirawat kon onralem so pagkaPangasinanensek. Kaokolan ya makalnan aralen saray salita; nepeg ya talosan so pakatalos da. Sikaton soy gawaen ko et pilien ko tan aralen koy sampluran salitan Pangasinan tan saray pakatalos da kada agew odino simba inggad makapalsay sakey ya diksiyonaryo.

Sampluran salitan Pangasinan (1)

a - (1) Sakey ya artikulon uusaren pian makaiter ya emosyon ed ibabaga singa: A sikayo manaya so angan ditan! Nayarin manpatalos ya negatibo o positibon linawa. (2) Mansuldong ya artikulon onlaktip ed sakey ya salita pian mamalsa ya panklasi. Al., A+ bayag; A+rawi; A+beba. (3) Lanang met ya uusaren ed sagpot na salita no gabay ya onpalet ed ibabaga na katongtong singa Magangana kayo a!

aba - Tanaman (colocasia) ya karaklan ya naanapan ed bansan tropikal ya kalaman na saray pamilyan arum. Iluluto saray lamotda balet diad Bikol saray bolong da et iluluto da ed tatawagen dan laing.

aba-aba - Tanaman ya aliling toy aba.

abaab - Kaor ya nanlapud niyog ya uusaren daray bibii ed panames da.

ababaley - Amayo na ugugaw.

ababues - (1) Tanol na latigo. (2) Maples ya onalis. Al., Ababues ya nanakar si Goria.

abak - (1) Atalo ed sugal, al. Nabak ak ed mahjong. (2) Aksayado, al. Maabak ka ed asukar. (3) Pian oniwas ed panaggastos, al. Siak la so ondalus pian aga ak maabak ed trabahador.

abaka - Tanaman (Musa textilis), alig tan kalaman toy ponti, ya saray katingting et uusaren ya pan gaway lubir.

abakabak - (man-) say panaon ya kaukulan na saray duaran pamilya na manasawa ya aregloen dalay nepeg ed kasal.

abagay - pan-admira ed sakey ya makaiter ya ligliwa.



"Say salita et kawes na kanonotan." Samuel Johnson (1709-1784) Saray Bilay na Umaanlong


Reserbadoy karapatan nen Erwin S. Fernandez

Bantog Iran Post